I oto trzecia książka wydawnictwa Karakter, do kupienia już w marcu! Tym razem przenosimy się na Haiti, gdzie utalentowany i pełen werwy pisarz o trudnym do wymówienia nazwisku stworzył opowieść o rodzeństwie ze slumsów Port-au-Prince. Ojciec Colina i Marieli pada trupem już na pierwszych stronach książki, co więcej, to jego własne dzieci go mordują, a potem, przerażone, na trzy dni  uciekają w miasto. Trzy dni wolności – tylko tyle im jest dane, mogą liczyć tylko na siebie, ale dobrze wiedzą, że jedno z nich zawiedzie. Bardzo mocna książka, i wzruszająca, i przerażająca, zresztą – innych nie wydajemy. Zależało mi na tym, by kolory były alarmujące, stąd ta pomarańczowożółta barwa tła. Dynamiki dodają wybłyszczone lekko ukośne prążki, na ziemi leży ojciec z rozbitą czaszką, dzieci biegną.

Bardzo to popularny sport w ostatnich latach, uprawiany na ogół przez ludzi niezłomnych i śmiałego serca – wieszać psy na Michniku. Niewykluczone, że w związku z graficznym opracowaniem tej książki będę się smażył w piekle, ale co zrobić. Książka francuskiego pisarza to pierwsza wyczerpująca biografia naczelnego “Wyborczej”, w sumie dziwne, że pojawia się dopiero teraz. Autor stara się pisać w sposób zapewne neutralny i rzeczowy, choć naturalnie nikogo w ten sposób nie zadowoli: to chyba niemożliwe przy osobie budzącej tak silne emocje po wszystkich stronach rozmaitych barykad. Ja przeczytałem rzecz Bouyeura z ogromnym zaciekawieniem, Marek Pawłowski z WL-u wydobył skądś zdjęcie młodego Michnika. Do tego doszła surowa typografia i chłodne kolory; choć nie sądzę, by stonowana gama kolorystyczna okładki ostudziła co gorętsze głowy.

Ta okładka miała kilkanaście wersji, i już nawet spisałem ją na straty, kiedy po paru miesiącach wydawnictwo wróciło do jednego z projektów, trochę jeszcze nad nim posiedziałem, rezultat widoczny poniżej. Powieść izraelskiego pisarza opowiada dzieje nastolatka, który wśród zaułków współczesnej Jerozolimy szuka dziewczyny, która z kolei szuka swojego brata. Trochę to zagmatwane, ale książka wspaniała, napisana z niezłą energią i, no, jak to nazwać – z jakąś empatią. Niespecjalnie lubię pokazywać twarze na okładce, tu jednak nie miałem wyjścia; na szczęście nawet się te wizerunki z książkowymi pokrywają. Opowieść poznajemy z dwóch perspektyw: dziewczyny i chłopaka, dynamiczna jest, poczynając od samego tytułu – stąd dwa główne kolory, powtórzone na wyklejce, oraz rozbity na pojedyncze słowa tytuł, jakby wypowiadany rwącym się (ze wzruszenia? ze zmęczenia?) oddechem.

Tytuł przewrotny, więc i oklejka, i obwoluta w minorowych kolorach. Powiastka francuskiego autora o mężczyźnie, który po trzydziestce przeprowadza się do domu starców i planuje swój pogrzeb. Coś oczywiście wytrąca go z tych przygotowań, bohater olśnienia dozna, przemianę przejdzie być może. No, ale jeśli mowa o melancholii, to nie sposób uniknąć jakiegoś echa “Jimmy’ego Corrigana”, wspaniałego komiksu Chrisa Ware’a, erupcji melancholii i stężonej na czterystu czy pięciuset stronach rozpaczy. Ware to dla mnie absolutne szczyty sztuki komiksu i pomyślałem, że warto byłoby przy okazji Graffa, książki małej, ale wydanej starannie, zacytować graficzny styl amerykańskiego rysownika, kropla spadająca to też cytat, choć nie dosłowny. No więc jest oszczędnie, niemal monochromatycznie.

No i tak, oto rok, w którym trzydziestka stuknie, jeszcze parę lat i “w głębi ciemnego znajdę się lasu”. Czas na poważne rozstrzygnięcia.  Ktokolwiek tu zaglądał ostatnio, pewnie się zorientował, że okładek nowych już jakiś czas nie wrzucałem. Po części to kwestia wakacji: zawsze to tworzy jakąś wyrwę w życiu zawodowym. Ale po części też, co ważniejsze, wynik świadomej decyzji. No więc tak: trochę mniej będę tych okładek robił, a właściwie – zupełnie mało. Powodów jest kilka; po pierwsze: brak czasu. Każda okładka to kilka-kilkanaście odrzuconych projektów, robią się z tego astronomiczne liczby, kiedy ma się kilkanaście zleceń w tym samym momencie. Po drugie: Karakter. Masę rzeczy mam w Karakterze do zaprojektowania, i mam nadzieję, że będzie ich coraz więcej. Po trzecie, muszę trochę odpoczać od sytuacji, w której na okładkę wpływa zilion rozmaitych czynników, a względy estetyczne, jeśli w ogóle, brane są pod uwagę na końcu. Jest masa świetnych dizajnerów, którzy zwycięsko wychodzą z tego rodzaju presji, ja muszę chyba nieco odsapnąć.

Na szczęście w krakowskim Muzeum Etnograficznym mam dużo do zrobienia, pojawią się wkrótce pierwsze publikacje; poza tym trochę książek jest jeszcze w produkcji; no i na pewno parę moich ulubionych serii pociągnę, i na pewno interesującym tytułom nie odmówię.  I właściwie tego wszystkim życzę w 2009 – mniej pracy, więcej czasu.